ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), tokenleştirilmiş hisselerin halka açık ve izinsiz blokzincirlerde işlem görmesine imkan tanıyan beş yıllık Yenilik İstisnası çerçevesini yürürlüğe koydu. Düzenleme, tokenleştirilmiş hisselerin temel menkul kıymetlerle aynı temettü ve oy haklarını taşımasını şart koşuyor.
ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), tokenize edilmiş hisse senetlerinin merkezi borsalara geleneksel kaydolma zorunluluğu olmaksızın halka açık, izinsiz blokzincirlerinde işlem görmesine imkan tanıyan beş yıllık bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Yeni düzenleme, sermaye piyasalarını dijital çağa taşımayı hedeflerken, bu varlıkların alım satımına yönelik yasal bir yol haritası çiziyor.
Tokenize Menkul Kıymetler Piyasası ve Sağlanan Muafiyetler
Yayınlanan SEC kararı, alıcı ve satıcıları Otomatik Piyasa Yapıcı havuzları aracılığıyla buluşturan Tokenize Menkul Kıymetler Borsası adında yeni bir yapı türü yaratıyor. Bu mekanizma, Borsa Kanunu'ndaki borsa tanımından muaf tutuluyor. Böylece geleneksel düzenlemelerde yer alan işlem geçiş kuralı, kuruş tabanlı fiyat adımları ve kotasyon toplama gibi Regulation NMS kuralları bu yeni piyasalara uygulanmıyor.
Söz konusu model kapsamında işlemler zincir üzerinde gerçekleşiyor, havuzlar 7/24 kesintisiz çalışıyor, hisseler kesirli olarak alınıp satılabiliyor ve eşleşen varlık olarak ödeme stabilcoinleri kullanılabiliyor. Yatırımcılar ise token'larını doğrudan kendi cüzdanlarında saklama imkanına sahip oluyor.
Yerine Getirilmesi Gereken Temel Koşullar
Yeni çerçevenin işletilebilmesi için üç temel şartın karşılanması gerekiyor:
Akıllı sözleşmelerin denetlenebilir, şeffaf ve halka açık, izinsiz bir dağıtık defter üzerinde konuşlandırılmış olması, Her katılımcının ister havuz ister token düzeyinde izinli olması, Token'ın listelenen hisse senediyle tamamen aynı hakları taşıması; yani aynı temettülere, aynı oy haklarına ve tasfiye durumunda aynı hak taleplerine sahip olması gerekiyor.
Sadece bir fiyatı takip eden sentetik token'lar kapsam dışı bırakılırken; düzenleme, ağların sözleşmelerini kimin durdurabileceğini, yükseltebileceğini veya geçersiz kılabileceğini kamuoyuna açıklamasını şart koşuyor. Tek bir sıralayıcıya veya bir şirket tarafından seçilen doğrulayıcı setine sahip ağlar için bu durum SEC personeliyle yürütülecek uzun bir uyum süreci anlamına geliyor.
Solana Altyapısının Rolü ve Sürecin Gelişimi
Solana Policy Institute kurucusu ve CEO'su Miller Whitehouse-Levine tarafından aktarılan bilgilere göre, söz konusu düzenleme taslağının temelleri Nisan 2025'te atıldı. Solana Policy Institute, Superstate ve Orca temsilcileri, SEC Kripto Görev Gücü'ne; SEC'e kayıtlı bir transfer ajanı tarafından resmi kayıt olarak blokzinciri kullanan, token düzeyinde izin listesi uygulanan ve halka açık bir ağ üzerinde saklama dışı Otomatik Piyasa Yapıcı havuzlarıyla işlem gören bir mimari sundu. Yaklaşık 17 ay süren görüşmelerin ardından bu tasarım, SEC'in yayınladığı emrin ana hatlarını oluşturdu.
Benzer bir mimari zaten halihazırda çalışır durumda bulunuyor. Forward Industries'in tokenize edilmiş ortak hissesi, Superstate'in Solana token uzantıları aracılığıyla izin listesini yönettiği Orca üzerinde Kasım 2025'ten bu yana işlem görüyor. Ayrıca Solana, 2026 yılındaki tüm tokenize hisse senedi hacminin yarısından fazlasına ev sahipliği yaptı.
Aynı gün Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu, Phantom cüzdanı için sağlanan uyum muafiyetini, kullanıcıları düzenlenmiş türev piyasalarına pasif olarak bağlayan tüm self-custodial cüzdanlara ve arayüzlere genişletti. Böylece iki ayrı düzenleyici kurum aynı gün içinde, kullanıcı varlıklarına doğrudan dokunmayan yazılımların geleneksel kurallardaki aracı tanımına uymadığına karar vermiş oldu.
Piyasa Katılımcıları İçin Ne Anlama Geliyor?
Yeni düzenleme piyasa yapıcıların, açıklama ve kayıt tutma yükümlülüklerine tabi olmak kaydıyla, bayi olarak kaydolmadan izinli havuzlara kotasyon vermesine olanak tanıyor. İhraççılar ise hiçbir bekleme süresi olmaksızın bir transfer ajanı aracılığıyla yerel olarak token ihracı gerçekleştirebilecek. Üçüncü taraf token'ları için ise ihraççının bildirimi ve 30 günlük bir pencere gerekecek. SEC'in getirdiği hacim sınırlamaları ve geçici muafiyetlerin kalıcı hale getirilip getirilmeyeceği ise ilerleyen süreçte yapılacak değerlendirmelere bağlı olacak.
