Uluslararası Para Fonu (IMF), El Salvador’un 1,4 milyar dolarlık Genişletilmiş Fon Kolaylığı (EFF) programına tam erişim sağlayabilmesi için dört kritik Bitcoin reformunu hayata geçirmesini talep etti. İkinci ve üçüncü gözden geçirmelerin tamamlanmasıyla yaklaşık 138 milyon dolarlık acil fon dilimi serbest bırakılırken, devlet destekli Bitcoin birikiminin sonlandırılması ve şeffaflık öne çıkan şartlar arasında yer alıyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), El Salvador'un uzun süredir devam eden 1,4 milyar dolarlık kredi müzakerelerinde kritik bir eşiği geride bıraktı. Kuruluşun yürüttüğü ikinci ve üçüncü gözden geçirme süreçlerinin tamamlanmasının ardından, ülkeye derhal 138 milyon ile 140 milyon dolar arasında değişen acil bir fon dilimi aktarıldı. Ancak paranın geri kalan kısmının serbest bırakılması, El Salvador hükümetinin katı Bitcoin koşullarına uymasına bağlandı.
2021 yılında Bitcoin'i resmi para birimi ilan eden ilk ülke olan El Salvador, 2024 ve 2025 yıllarında IMF ile yürütülen görüşmeler neticesinde yasasında bazı esnekliklere gitmiş ve kripto paranın zorunlu yasal ödeme aracı olma statüsünü kaldırmıştı. Bu adım, 40 aylık süreçte kullandırılması öngörülen 1,4 milyar dolarlık Genişletilmiş Fon Kolaylığı (EFF) anlaşmasının temelini oluşturmuştu.
IMF'nin El Salvador'dan Talep Ettiği Dört Temel Şart
Güncellenen anlaşma çerçevesinde IMF, El Salvador yönetiminin dijital varlık politikasında geri adım atmasını gerektiren dört ana başlıkta net talimatlar verdi:
* Devlet Destekli Bitcoin Alımlarının Durdurulması: Anlaşma gereği kamu fonlarının Bitcoin alımında kullanılmaması kararlaştırılmıştı. Ancak resmi takip verilerine göre ülkenin cüzdanındaki varlıkların artması üzerine IMF yeni bir baskı uyguladı. El Salvador, son dönemdeki rezerv artışlarının tamamen özel bağışçılar aracılığıyla sağlandığını kanıtlayan belgeler sunarak bir muafiyet elde etti. IMF, gelecekte de devlet eliyle Bitcoin biriktirilmemesini, tek kaynağın özel bağışlar olmasını şart koşuyor. * Chivo Cüzdan Kontrolünün Devri: Bir dönem devlet tarafından işletilen resmi e-cüzdan Chivo üzerindeki kalan kamusal kontrolün tamamen tasfiye edilmesi isteniyor. Mevcut durumda cüzdan operasyonlarının büyük bir kısmının özel bir operatör tarafından yürütüldüğü biliniyor. * Gönüllü Kullanım ve Vergi Yasakları: Bitcoin'in bireyler ve işletmeler için tamamen gönüllü bir bazda kalması, ayrıca kripto para ile vergi ödemelerinin yasak olmaya devam etmesi vurgulanıyor. Hükümet daha önce tüccarlar için BTC'nin ABD dolarına devlet garantili dönüşüm zorunluluğunu kaldırarak bankaların büyük nakit rezervleri tutma yükümlülüğünü hafifletmişti. * Kamu Denetimi ve AML Çerçevesi: Mali riskleri sınırlamak amacıyla ulusal dijital varlık rezervlerinin kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılması ve bağımsız denetime tabi tutulması talep ediliyor. Ayrıca dijital hizmet sağlayıcılarını denetleyecek kritik Kara Para Aklamanın Önlenmesi (AML) yasal çerçevelerinin meclisten geçirilmesi istendi.
Ülkenin Mevcut Bitcoin Rezervleri ve Ekonomik Görünüm
El Salvador ulusal hazinesi halihazırda ortalama 55.718 dolar maliyetle toplanmış 7.789 adet Bitcoin tutuyor. Bitcoin'in piyasa değerine bağlı olarak ulusal portföyün toplam değeri 660 milyon doların üzerine çıkarken, gerçekleşmemiş net kârın yaklaşık 226 milyon dolar seviyesinde olduğu hesaplanıyor.
IMF raporunda, ülkenin ekonomik performansının, artan kamu güvenliği ve yükselen yatırımcı ilgisi sayesinde beklentileri aştığına dikkat çekildi. Kurum, artan turizm, tüketici harcamaları ve sermaye girişlerinin desteğiyle El Salvador ekonomisinin 2026 yılında %4,5 oranında büyümesini bekliyor. Öte yandan, uluslararası finans çevreleri, ülkenin hem geleneksel borçlanma disiplinini koruma hem de agresif Bitcoin politikasını sürdürme çabasındaki hassas dengenin nasıl yönetileceğini yakından izliyor.
