Cardano Vakfı, CIP-0113 programlanabilir token standardının ana ağda devreye girdiğini TOKEN2049 etkinliğinde duyurdu. Sertifika ve uyumluluk kurallarının yerel tokenlara entegre edilmesini sağlayan güncelleme hard fork gerektirmezken, İsviçre CMTA tarafından da tanındı. Lansman sonrasında ADA fiyatında dalgalanmalar yaşanırken ekosistemde yeni projeler ve takvimler öne çıktı.
Cardano Vakfı, TOKEN2049 etkinliği kapsamında yaptığı duyuruda, uzun süredir beklenen programlanabilir token standardı CIP-0113'ün Cardano ana ağında canlıya alındığını açıkladı. Yeni standart; stablecoin ihraççıları, tokenleştirilmiş fonlar, tahviller ve diğer regüle varlıkların oluşturulmasında kritik bir dönüm noktası olarak konumlandırılıyor.
Yerel Varlıklar Üzerinde Doğrudan Uyumluluk Kontrolü
CIP-0113 standardı sayesinde varlık ihraççıları; müşterini tanı (KYC), kara para aklamayı önleme (AML) kontrolleri, yaptırım taramaları, dondurma ve el koyma yetkileri ile transfer kısıtlamaları gibi uyumluluk kurallarını doğrudan tokenların içerisine işleyebiliyor. Cardano’nun genişletilmiş UTXO (EUTXO) modeline dayanan sistemde, bu kurallar bir sarmalayıcı veya kapalı sistem aracılığıyla değil, doğrudan ağın defteri tarafından her transfer, basım veya yakım işleminde zorunlu kılınıyor.
Vakıf tarafından paylaşılan bilgilere göre, güncelleme herhangi bir hard fork ihtiyacı duymadan hayata geçirildi. Cüzdanlar, blokzincir gezginleri ve merkeziyetsiz uygulamalar, bu tokenları standart birer Cardano varlığı olarak işlemeye devam ederken, işlem maliyetleri çoklu girdilerde dahi öngörülebilir seviyede kalıyor. Lansman aşamasında Eternl, GeroWallet, CardanoScan ve BloxBean gibi ekosistem aktörleri desteklerini açıkladı. İhraç edenler modüler kural setlerini seçebiliyor veya kendi kurallarını yazıp düzenlemelere göre güncelleyebiliyor.
Cardano Vakfı CEO'su Frederik Gregaard, sistemin işleyişine ilişkin değerlendirmesinde, Cardano'daki programlanabilir tokenların ağın kendisi tarafından zorunlu kılınan uyumluluk kurallarıyla birlikte defter üzerinde yerel varlıklar olarak kalmaya devam ettiğini belirterek, bu hamlenin bankalar, fon yöneticileri ve stablecoin ihraççıları gibi kurumsal oyuncuları hedeflediğini ifade etti. Vakıf ayrıca, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) ve Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) programlanabilirliği tokenleştirilmiş finansal piyasaların yeni nesli için merkezi bir unsur olarak tanımladığına dikkat çekti.
İsviçre CMTA Tanınması ve Geliştirme Takvimi
Ana ağ lansmanının yanı sıra, Cardano Vakfı ile İsviçre Sermaye Piyasaları ve Teknoloji Birliği (CMTA) arasında önemli bir mutabakata varıldı. Buna göre CMTA, Cardano’nun CIP-0113 Programlanabilir Varlık Tokenlarını, defter tabanlı sermaye piyasası araçlarının sertifikasyon süreçleri için kendi CMTAT akıllı sözleşme standardına eşdeğer olarak kabul etti. Tokenlar, CMTAT çerçevesinde listelenen zorunlu işlevleri taşıyor.
Standardın temelleri, 9 Mart tarihinde ön izleme test ağında açık kaynaklı referans uygulamasıyla atılmıştı. Vakıf, üretime geçiş öncesinde birden fazla bağımsız güvenlik denetiminin tamamlandığını bildirdi ancak denetçi firmaların isimlerini kamuoyuyla paylaşmadı. Vakıf, standart üzerine inşa edilen projelerle çalışmaya devam ederken regüle finansal enstrümanlar için bir güvenlik modülü üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor.
ADA Fiyatı ve Ağın Geleceği
Lansman sonrasında piyasa tarafında hareketlilik gözlemlendi. Coingabbar verilerine göre ADA, güncellemenin ardından kısa süreliğine ilk 15 dijital varlık arasına yükselerek Monero, WhiteBIT Coin ve LEO token'ı geride bıraktı. Ancak bu yükselişin ardından ADA fiyatı %5,1 oranında günlük düşüşle 0,2544 dolar seviyesine gerilerken, piyasa değeri 9,548 milyar dolar ve 24 saatlik işlem hacmi 782,079 milyon dolar olarak kaydedildi. Haftalık grafikte ise varlık %4,2 oranında artıda kalmaya devam etti.
Öte yandan, bağımsız düğüm uygulamalarının arkasındaki ekipler Singapur'da üç saat süren Node Diversity Celebration Day etkinliğini başarıyla tamamlarken, Charles Hoskinson X platformu üzerinden yaptığı açıklamada BitVM teknolojisini geliştirerek Bitcoin-Cardano köprülü stablecoin kredi projelerini içeren Pogun projesinin önümüzdeki 90 gün içinde başlatılmasının planlandığını duyurdu.
